sssss

O bombie na komisariacie i zabezpieczeniu pirotechnicznym - rozmowa z ekspertem

W dniu wczorajszym media obiegła szokująca informacja o wybuchu bomby na Komisariacie Policji w Kłodawie. Jak dotąd niewiele wiadomo na temat sprawcy podłożenia ładunku wybuchowego oraz o jego motywacji. Co więcej, wewnątrz budynku nie ma monitoringu, a to zdecydowanie utrudni Policji wytypowanie osób podejrzanych.

Nie ukrywam, że samo zdarzenie bardzo mnie zaniepokoiło. Postanowiłem więc przeprowadzić krótki wywiad z Kolegą, który jest wieloletnim praktykiem i ekspertem w dziedzinie zabezpieczenia pirotechnicznego. Mojego rozmówcę pytałem między innymi o jego zdanie w związku z tą sytuacją. Nie omieszkałem również zapytać o to, w jaki sposób - w odniesieniu do masowych eventów - zapobiegać tego typu zdarzeniom. Nim jednak przejdziemy do sedna, pozwolę sobie pokrótce przybliżyć osobę Tomka:

tg2

Tomasz Goleniowski - Pirotechnik oraz Ekspert Ochrony w Biurze Ochrony Rządu. Wykonywał obowiązki związane z ochroną osób objętych ustawową ochroną Biura Ochrony Rządu, zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami, także w strefie działań wojennych (Irak, Bagdad) – weteran działań poza granicami kraju. Technik bombowy w Zespole Minersko–Pirotechnicznym Samodzielnego Pododdziału Antyterrorystycznego Policji Katowicach. Wchodził w skład Zespołu do Spraw Zwalczania Aktów Terroru Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Specjalizuje się w zagrożeniach związanych z materiałami i urządzeniami wybuchowymi oraz bronią palną, śledztwach po wybuchu materiałów i urządzeń wybuchowych oraz czynnościach operacyjnych i procesowych związanych z przestępstwami z użyciem materiałów wybuchowych i broni palnej. Obecnie właściciel, instruktor oraz wykładowca w firmie EOD TECH oferującej szkolenia z zakresu bezpieczeństwa osobistego, obiektów i obszarów, a także poszukiwanie materiałów wybuchowych na obszarach lądowych, morskich oraz wodach śródlądowych. Wykładowca z zakresu zagrożeń związanych z materiałami i urządzeniami wybuchowymi na kursach CBRNE w Centralnej Szkole Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie. 

Jaką motywację miał Twoim zdaniem sprawca podłożenia ładunku wybuchowego w komisariacie w Kłodawie?

Dobrą praktyką jest zakładanie kilku wersji śledczych. Wersje przyjmuje się biorąc pod uwagę między innymi:

  1. sposób działania sprawcy,
  2. rodzaj urządzenia wybuchowego oraz poszczególnych jego elementów,
  3. skutki wybuchu urządzenia wybuchowego,
  4. cel ataku - zwłaszcza ustalenie czynników tworzących podatność na stanie się ofiarą ataku,
  5. czas i miejsce wybuchu.

Te wszystkie elementy pozwalają także na stworzenie profilu sprawcy, nie jest to jeszcze profil psychologiczny, ale swego rodzaju profil kompetencyjny i społeczny. Profil ten bierze pod uwagę umiejętności sprawcy (np. samouk, saper, górnik), jego zaawansowanie technologiczne, możliwości ekonomiczne i inne cechy, których dalej nie chciałbym już wymieniać.

Wracając do pytania. Pozwolę sobie stworzyć trzy takie wersje, bazując na informacjach medialnych. Dużo ryzykuję, ponieważ informacje te nie zawsze są wiarygodne – może się więc okazać, że żadna z założonych przeze mnie wersji nie będzie trafna. Co wiemy do tej pory?
 
Wybuch nastąpił 15 lutego około godziny 22:00. Zaatakowany został nowy budynek komisariatu Policji w miasteczku liczącym ponad 8 tysięcy mieszkańców . Nie ma ofiar śmiertelnych, ale są duże straty w mieniu. Ze zdjęć znalezionych w prasie i w mediach społecznościowych wynika, że wybuch nastąpił w ścianie budynku, podczas gdy znajdujący się w obiekcie policjanci przebywali w innej jego części.  

Otworem w ścianie, który wykorzystał sprawca, mógł być otwór wentylacyjny z kratką. Na zdjęciu poniżej literą „A” zaznaczyłem otwór wentylacyjny, a miejsce wybuchu literą „B”.

Adam Górczewski AdamGoorczewski - Twitter koła zdjęcie nr 1

Sprawca lub sprawcy użyli improwizowanego urządzenia wybuchowego, którego elementem była gaśnica lub inny pojemnik o podobnych parametrach – wypełniony elementami metalowymi (być może były to gwoździe).  Po analizie zdjęć, mogę stwierdzić, że zastosowany materiał wybuchowy mógł być mieszaniną pirotechniczną, czyli odmianą materiałów wybuchowych będącą materiałem lub mieszaniną materiałów przewidzianych do wytwarzania efektów cieplnych, świetlnych, dźwiękowych, gazu, dymu lub kombinacji tych efektów w wyniku bezdetonacyjnej, samopodtrzymującej się reakcji chemicznej –wybuchowy. Zakładam, że mógł to być proch czarny, lub podobny materiał wybuchowy. Z pewnością nie był to kruszący materiał wybuchowy – zniszczenia były by większe, widoczna byłaby wyrwa w ścianie, zniszczone zostałoby okno obok miejsca wybuchu, mogłyby też wypaść wszystkie szyby z elewacji.

Wybuch bomby w komisariacie policji w Kłodawie. -Eksplozja była bardzo silna- - RMF24.pl zdjęcie nr 3

Na tej podstawie można założyć trzy bardzo ostrożne wersje:

Wersja 1.
Wybuch jest aktem wandalizmu. Sprawca być może mieszka w najbliższej okolicy, zna teren, zna cel ataku. Interesuje się materiałami wybuchowymi, subskrybuje kanały o tej tematyce w mediach, jest częstym i aktywnym użytkownikiem forów o tematyce pirotechnicznej. Może być posiadaczem improwizowanej broni palnej, improwizowanych urządzeń wybuchowych lub replik broni czarnoprochowej. Być może dysponuje domowym laboratorium. Czuje skrajną niechęć do Policji. Znał zwyczaje policjantów komisariatu. Może interesować się skutkami swojego działania.

Wersja 2.
Wybuch to próba zastraszenia policjantów służących w tym konkretnym komisariacie. Być może sprawcą jest osoba, która w którejś z tych spraw przewija się bądź jako podejrzany bądź jako pokrzywdzony, który został potraktowany przez Policjantów niezgodnie z własnymi oczekiwaniami. To, że jest to zwykły komisariat Policji o niczym nie przesądza – sprawa może być małej wagi, a metoda zastraszenia nieadekwatna. Użycie gwoździ jako czynnika rażącego, może być pokazem siły. Tak jak w pierwszej wersji, sprawca może mieszkać w okolicy – na obszarze podległym komisariatowi i zna zwyczaje policjantów z komisariatu. Może interesować się materiałami wybuchowymi.

Wersja 3.
Wybuch jest manifestacją poglądów politycznych lub społecznych. Być może cały ten akt był impulsem spowodowanym jakimś wydarzeniem z ostatnich tygodni. Tak jak w powyższych wersjach sprawca, może przejawiać nieadekwatne i przestępne zainteresowanie materiałami wybuchowymi i bronią palną. Nie wiązałbym tego motywu z działaniem jakiejś zorganizowanej grupy. Jest to prawdopodobnie samotnik. Jeżeli ma wspólnika to jest to ktoś, kto jedynie podziela jego zainteresowanie materiałami wybuchowymi i bronią. 

Dlaczego akurat tam?

To jest trudne pytanie. Wydaje mi się, że na wybór obiektu w sensie taktycznym wpłynęło to, że nie posiadał on żadnego monitoringu zewnętrznego. Przynajmniej ja nie znalazłem, ani jednej kamery na opublikowanych w Internecie zdjęciach.

Co możesz powiedzieć o samej bombie np. o jej budowie, jaką miała konstrukcję?

Z informacji medialnych wynika, że było to urządzenie wykonane na bazie gaśnicy lub podobnego pojemnika ciśnieniowego. Tak jak pisałem wcześniej, charakter zniszczeń wskazuje na względnie słaby materiał wybuchowy, być może proch czarny lub mieszaninę pirotechniczną. Materiałem wybuchowym zostało wypełnione wnętrze prawdopodobnie gaśnicy. Sprawca umieścił wewnątrz prawdopodobnie gwoździe. Może to być równie dobrze demonstracja siły i możliwości sprawcy. W jaki sposób urządzenie zostało uruchomione? Tego nie wiem. Ostrożnie mogę przyjąć, że mógł to być odcinek lontu. 

Czy Twoim zdaniem można było tego uniknąć?

Budynek komisariatu był nowy, sama Policja na etapie wykonywania specyfikacji obiektu, powinna się zainteresować rozwiązaniami poprawiającymi bezpieczeństwo obiektu, Policjantów, petentów oraz zatrzymanych, którzy znajdują się wewnątrz. Budynek komisariatu buduje się z myślą o jego intensywnej eksploatacji przez dziesiątki lat. Przez ten czas nastroje społeczne, poziom przestępczości i bezpieczeństwo ulegają ciągłym zmianom. Policja zawsze była i nadal jest obiektem niechęci grup społecznych, które używają przemocy, często broni palnej i materiałów wybuchowych.

Jeżeli do takiego zdarzenia doszło w obiekcie policyjnym, to tak naprawdę coś podobnego może wydarzyć się wszędzie, również podczas imprezy masowej lub zgromadzenia publicznego...

Z mojego doświadczenia wynika, że w Polsce, sprawcy przestępstw przeciwko zdrowiu i życiu z użyciem materiałów wybuchowych, najczęściej działają z niskich pobudek. Z moich obserwacji wynika, że osoby te często są inteligentne, potrafią planować, mają zdolności techniczne, często wyższe wykształcenie. Bywa, że są to osoby cierpiące na przejściowe doświadczenie zakłócenia równowagi psychicznej, spowodowane zagrożeniami powiązanymi z sensem życia, systemem wartości, koncepcji własnej osoby, skutkiem konfrontacji z zaskakującą sytuacją bądź wydarzeniem krytycznym (rozwód, choroba, śmierć kogoś bliskiego, utrata pracy itp.).

Na drugim miejscu widzę motyw ekonomiczny, zastraszenie, wymuszenie określonego zachowani czy zniszczenie mienia.

Do tej pory nie mieliśmy do czynienia z zamachem bombowym o charakterze terrorystycznym w sensie kodeksowym. Nie znaczy to jednak, że zagrożenie zamachem nie istnieje. Każde zgromadzenie dużej ilości ludzi w jednym miejscu, samo z siebie jest zwiększeniem stanu zagrożenia. Nie sposób przewidzieć wszystkich motywów i powodów działania.

W 356 r p.n.e. pewien owładnięty obsesją zyskania wiecznej sławy szewc z Efezu – Herostrates – spalił efeski Artemizjon, jeden z siedmiu cudów ówczesnego świata. Przez niektórych uznawany jest za pierwszego terrorystę świata – został skazany na śmierć, a jego imię miało zostać wymazane ze wszystkich pisanych dokumentów – jak widać niezbyt skutecznie.

Co w takim razie organizatorzy masowych eventów powinni zrobić, by nie dopuścić do podobnych sytuacji?

Na organizatorze imprezy masowej spoczywa obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu i czasie trwania imprezy masowej. Przez bezpieczeństwo należy rozumieć zapobieganie zagrożeniom, a jeżeli mają one miejsce – ograniczanie ich skutków. Zagrożeniem takim są także materiały wybuchowe oraz przedmioty nimi wypełnione. Zgodnie z art. 8.1 i 2 Ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. 2009 Nr 62 poz. 504 ) zabrania się wnoszenia na imprezę masową i posiadania przez osoby w niej uczestniczące:

  1. broni lub innych niebezpiecznych przedmiotów,
  2. materiałów wybuchowych,
  3. wyrobów pirotechnicznych,
  4. materiałów pożarowo niebezpiecznych,
  5. (…)

Zgodnie z art. 59. 1. tejże Ustawy Kto wnosi lub posiada na imprezie masowej broń, (…) wyroby pirotechniczne, materiały pożarowo niebezpieczne lub inne niebezpieczne przedmioty lub materiały wybuchowe, podlega grzywnie nie mniejszej niż 180 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

zakaz 1

W polskim prawodawstwie za materiał wybuchowy uznaje się także wszystkie przedmioty wypełnione materiałem wybuchowym, czyli urządzenia wybuchowe pochodzenia wojskowego, improwizowane urządzenia wybuchowe, oraz wyroby pirotechniczne.

zakaz2

Wszystkie osoby wchodzące na teren imprezy masowej są kontrolowane – egzekwuje się w ten sposób zakaz wnoszenia wymienionych wyżej substancji i przedmiotów. Równie ważne jest sprawdzenie obiektu i terenu przed rozpoczęciem imprezy masowej.

Chciałbym przypomnieć sprawę znalezienia na Stadionie Ruchu Chorzów, improwizowanego sterowanego radiowo urządzenia zapalającego zawierającego prawdopodobnie ładunek do moździerza oświetlającego. Urządzenie zostało wniesione na stadion przed Wielkimi Derbami Śląska (2014). Urządzenie zostało znalezione zupełnie przypadkowo w trakcie obchodu terenu przez pracownika ochrony. Gdyby sprawcom udało się je uruchomić przy pełnym stadionie – skutki mogły być tragiczne.

W trakcie wpuszczania na teren imprezy oraz w trakcie jej trwania, organizator powinien zapewnić sobie wsparcie wykwalifikowanej firmy poszukującej materiałów i urządzeń wybuchowych.

Trzeba pamiętać, że materiał lub urządzenie wybuchowe może mieć różną postać – stałą, ciekłą, może to być zawiesina, żel itd. Nie sposób opisać także jak wygląda urządzenie wybuchowe, ponieważ jest ono wypadkową umiejętności sprawcy, dostępności komponentów i wielu innych cech. Może mieć ono nawet niewielkie rozmiary i być umieszczone w przedmiocie codziennego użytku. Tylko wykwalifikowany personel, wyposażony w sprzęt do detekcji materiałów wybuchowych jest w stanie wykryć nawet niewidoczne ślady materiałów wybuchowych. Dlatego ważne jest wsparcie pracowników kontrolujących osoby wchodzące, szczególnie wtedy, gdy wnoszą na teren czy obiekt przedmioty do których wnętrza nie sposób zajrzeć.

Równie istotne jest by służby ochrony oraz służby informacyjne były przygotowane na reagowanie w przypadku wystąpienia incydentu związanego z materiałem wybuchowym. Incydentem może być informacja o podłożeniu materiału lub urządzenia wybuchowego oraz znalezienie przedmiotu niewiadomego pochodzenia – potencjalnego symptomu wystąpienia zagrożenia bombowego. Służby ochrony i służby informacyjne można poinstruować przed rozpoczęciem pracy – taki instruktaż trwa około 10 minut – proszę nie mylić go ze szkoleniem(!).

Co zrobić gdy jednak incydent bombowy wystąpi? Najważniejsze jest oszacowanie ryzyka oraz wstępne potwierdzenie lub wykluczenie zagrożenia. Zaangażowanie do zabezpieczenia pirotechnicznego imprezy profesjonalnej firmy, jest rozwiązaniem, które z pewnością zwiększy bezpieczeństwo uczestników imprezy masowej, przy okazji zminimalizuje i ograniczy ryzyko strat związanych z przerwaniem imprezy i ewakuacją osób w związku z wystąpieniem incydentu „bombowego”.

Podpisując umowę z taką firmą, organizator powinien pamiętać, że na terenie Polski poszukiwanie materiałów wybuchowych jest działalnością regulowaną i wymaga posiadania niezbędnych opinii technicznych i organizacyjnych, sprzętu oraz zezwolenia do poszukiwań materiałów wybuchowych. Zgodnie z przepisami prowadzenie poszukiwań przez taką firmę powinno zostać zgłoszone do miejscowej Komendy Miejskiej lub Powiatowej Policji ze wskazaniem między innymi, czasu rozpoczęcia i zakończenia prac oraz ich zakresu.

Tak zwanych rozpoznań i zabezpieczeń pirotechnicznych nie mogą wykonywać agencje ochrony.

W jaki sposób powinien zachować się uczestnik imprezy lub zgromadzenia jeżeli w swoim otoczeniu zauważy coś nietypowego, np. pozostawioną bez opieki paczkę lub bagaż?

Sądzę, że najprościej będzie zapamiętać poniższą ikonografikę:

ied procedura

Dziękuję Ci Tomku za rozmowe! 

Więcej o EOD TECH na:

http://www.eodtech.pl/

https://www.facebook.com/ExplosiveOrdnanceDisposal.TECH/

Podziel się tym tekstem na:

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Komentarze   

 
+8 # Robson 2017-02-17 20:50
Facet ma całkowitą rację co do imprez masowych. Z dzieciakami chodzę na koncerty i mecze i chcę się czuć tam bezpiecznie.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+4 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 13:11
Dziękuję! :D
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+7 # Szymon 2017-02-17 20:54
Spędziłem sylwestra w Warszawie... Oprócz tego że ochrona była upierdliwa byli tam pracownicy Eod Tech w odblaskowych kamizelka hej. Byli oni bardzo dobrze widoczni. Działali profesjonalnie oraz skrupulatnie dzięki czemu czułem się bardzo bezpiecznie i mogłem w pełni cieszyć się imprezą. Dzięki chłopaki!!
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
-1 # ABC 2017-02-18 12:21
To akurat śmiech, bo masę zabronionych przedmiotów podczas Sylwestra tam wniesiono - co nie było winą EOD Tech, tylko nieporadności czy wręcz bierności firmy ochroniarskiej. ..
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+2 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 12:38
Szanowny Panie/Pani "ABC".
Pisze Pan/Pani anonimowo i formułuje bardzo poważne oskarżenia pod adresem firmy ochrony, która zabezpieczała Sylwestra w bliżej nieokreślonym miejscu. Z kontekstu można wywnioskować, że chodzi o imprezę w Warszawie. Napisał Pan/Pani, że "wniesiono masę zabronionych przedmiotów". Skąd posiada Pan/Pani takie informacje?
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+3 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 12:57
Czyżby - jest to założenie hipotetyczne - wszystkie te osoby, które wniosły te przedmioty, zgłaszały się z nimi do Pana/Pani? Na pewno jest Pan/Pani świadom/świadom y, że wnoszenie i posiadanie takich przedmiotów w miejscu i w czasie trwania imprezy masowej, jest przestępstwem – można nawet uznać, że jest to zbieg kilku przestępstw. Jak rozumiem, Pan/Pani posiadając taką wiedzę, zgłosił to do służby ochrony, informacyjnej lub na Policję. Ja chciałbym oświadczyć, że w rzeczonym zabezpieczeniu, moja firma, jak i firma ochrony, zostaliśmy wynajęci niezależnie od siebie, na równych partnerskich zasadach na rzecz naszego klienta będącego organizatorem.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+3 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 13:02
Kierując się przyzwoitością, chciałbym oświadczyć, że, w trakcie rzeczonego zabezpieczenia, firma ochrony działała bardzo profesjonalnie. Współpraca pomiędzy nami przebiegała profesjonalnie o komfortowo. Jedyne uwagi, jakie mam są tylko i wyłącznie pozytywne. Pracownicy tej firmy, przy naszym wsparciu ujawnili wile przedmiotów i substancji, których posiadanie na imprezie masowej jest zabronione. Wiele z tych przedmiotów i substancji, było bardzo przemyślnie ukrytych, a działanie osób, które te przedmioty posiadały było przemyślane i zaplanowane. Osoby te, oraz przedmioty, były natychmiast przekazywane Policji. Na terenie imprezy nie wystąpił ani jeden znany mi oraz Policji incydent, związany z posiadaniem przedmiotów zabronionych.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+3 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 13:07
Oprócz mojej firmy impreza była zabezpieczana przez specjalistyczną komórkę Policji, zajmującą się kontr terroryzmem i zagrożeniami bombowymi. Piszę to także, bo widziałem ciężką pracę pracowników ochrony, przez wiele godzin, na mrozie w pełnym skupieniu wykonujących swoją pracę. Jeżeli chce Pan/Pani w kogoś uderzyć swoją opinią, to uderza Pan/Pani w tych ciężko pracujących ludzi. Ponieważ mam pewną teorię na temat Pana/Pani motywacji, polecam artykuł znajdujący się pod tym linkiem:
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+3 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 13:08
http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/artykuly/460435,prowokacja-firmy-city-security-obnazyla-klamstwa-konkurentow-z-branzy-ochroniarskiej.html
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
0 # Paweł 2017-04-05 07:19
Trochę nie dziwię się takim komentarzom. Czarny PR był wszędzie, ale niektóre AO same sobie robią taką opinię.
Nie mogę powiedzieć jak było w tym roku, ale mam kiepskie doświadczenia z lat ubiegłych. Zdarzały się niesprawdzone plecaki, wymacany paralizator - rozpoznany jako telefon, trzeba było patrzeć pod nogi, bo można było się potknąć o szklane butelki po szampanie (nie powinno ich tam być), o fajerwerkach nie wspomnę. Z drugiej strony nie wszystko da się wyłapać.
Osobiście nawet pamiętam przypadek gdzie osobnik inteligentny inaczej odpalił sporą petardę w tłumie. I tu plus dla AO - bo najprawdopodobn iej uratowali mu życie, bo gdyby nie interwencja mógłby zostać zlinczowany.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+3 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 13:11
Dziękuję za miłe słowa. :-)
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+4 # sjs 2017-02-18 22:57
Monitoring wizyjny tak zwalczny przez pewne kregi zmnijesza prawdopodbieńst wo i ataku i powtórzenia ataku.
Ile by kosztował w tym przypadku od 5 do 10 tys
Ile wyniosły straty? Chyba jednak więcej i sprwca czy też sprawcy są na wolności...
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 
 
+4 # Tomasz Goleniowski 2017-02-19 13:12
Zgadzam się. :-)
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież